هر زمان که افراد و افکار عمومی در یک جامعه صاحب ارزش و اثر گردیده و در جهتی سیر کنند که ایمان یا ارزش ها و قانونی ناشی از آنها بر جامعه حاکم گردد، پدیده نفاق و افراد منافق ظاهر می شوند، منافقین کسانی هستند که پذیرای ارزش ها و عقاید مقبول نبوده و حاضر به تمکین و تهعد به قانون نیستند، ولی می خواهند مانند گذشته استثمار و تجاوز برای راحتی و تمتع ادامه دهند، بنابراین زیر ماسک یا در پوشش ایمان و قانون و با افزار ریا و تزویر، خود را بر خاص و عام تحمیل می نمایند.

 

دروغ در راه دین نه تنها از روی ناچاری و فرار و فشار، بلکه از راه انحراف و اشتیاق های حاصله از اختلاط  اسلام  با شخص پرستی و شرک نیز نفوذ و استقرار یافته است.

استبداد و اجبار، دروغ پرورند، زیر دستان و ضعیفانی که ناتوان از مقابله و دفع زورگوی ستمگر می شوند، متوسل  به نیرنگ و تزویر می گردند.